Omega 3 yönünden çok zengin olan balığın faydalarını bilmeyen yoktur. Hem sağlıklı hem de lezzetli olan balığın en azından haftada bir yenmesi gerekiyor. Fakat balık temizlemek bazen gözümüzü korkutabiliyor. Bizde balık temizlemek için işinizi kolaylaştırabilecek birkaç öneride bulunmak istedik.

Balık temizlemek için ufak bir önerimiz de balığı hazırlarken ellerinizi suyla nemlendirip tuza bulamanız. Böylece balık elinizden kaymayacak ve balığın kokusu da elinizden daha kolay çıkacaktır.

Balık Temizlemek İçin Yöntemler

Pulsuz ve Küçük Balıklar

Pulsuz ve küçük boydaki balıkları temizlerken bıçağa gerek yoktur. İstavrit gibi küçük pulsuz balıkları sol avucunuzun içine alıp sağ elinizin işaret ve baş parmağı vasıtasıyla balığın kafasını kopararak ve sonra baş parmağınızı karnına sokup yararak temizleyebilirsiniz.

Ardından bol suyla iyice yıkamanız gerekir. Balıkları kılçıklı bırakabileceğiniz gibi, pişireceğiniz yemeğe veya kendi arzunuza bağlı olarak fileto da çıkarabilirsiniz.

Bu işlem için karnını yardığınız parmağınızı hiç çıkarmadan kuyruğa kadar yürütmek ve sonra kılçığı ileri geri hafifçe oynatıp yumuşak hareketlerle yerinden çıkarmak gerekir. Bu balıklar küçük olduğu için filetoları genelde birbirinden ayırmaya gerek yoktur. Filetoları açık veya kapanmış olarak kullanabilirsiniz. Bunun istisnaları ile filetonun ne şekilde kullanılacağı yemek tariflerinde belirtilmiştir. Sardalya pullu balık olmasına rağmen yine aynı yöntemle ayıklanır. Ancak ayıklamadan önce parmaklarınızla pullarını kazıyabilirsiniz. Bu işlem için bıçak kullanmaya gerek yoktur çünkü pullar iri ve yumuşak olduğu için parmak temasıyla yerlerinden ayrılırlar.

Balık Temizlemek Gözünüzü Korkutmasın

Orta Büyüklükte ve Pulsuz Balıklar:



Uskumru, Kolyoz, Çinekop gibi orta büyüklükte ve pulsuz balıklar ise bıçak yardımıyla temizlenmelidir. Anüs üzerine bıçakla küçük bir kesik attıktan sonra balığın karnı yarılarak iç organları dışarı çıkarılarak karnı temizlenir. Bu arada solungaçlarının da koparılarak çıkarılması gereklidir. Temizlenmiş balığın içi ve başı bol su ile iyice yıkanmalı ve karın çevresindeki siyah zarlar ile kan pıhtıları bıçak ucuyla iyice temizlenmelidir.

Palamut, torik gibi balıkların karnını tamamen yarmak gerekmez. Anüsün üzerine atacağınız derince bir bıçak kesiğiyle bağırsakların vücuttan ayrılması sağlanır. Karın az yarılarak bıçak ucuyla iç organların tamamı dışarı alınır. Palamut ve torik gibi balıkları iki şekilde doğrayabilirsiniz; dilimlemek veya fileto çıkarmak. Eğer tava veya yahni yapacaksanız balığı 1 parmak (2 ila 2.5 cm.) kalınlığında dilimler halinde kesebilirsiniz.

Fırın balık için fileto çıkarılması daha iyi olur. Fileto çıkarmak için balığın kuyruk kısmından başlayıp kılçık paralelinde balığı ikiye ayırmak gerekir. Palamut ve toriğin baş kısmında fazla bir şey olmadığından kuyruğu ile birlikte kesip atabilirsiniz.

Eğer bu balıklardan lakerda yapacaksanız dilimlerin kalınlığı iki misli yani yaklaşık olarak 4 santim olmalıdır.Lakerda için balık temizlenmesi özel itina ve işlem gerektirir.

Çingene Palamutu, Uskumru ve Kolyoz gibi balıklar yeterince büyük olmadıklarından dilimleme veya filetolama yapılmaz. Ancak çingene palamutları karnı tamamen yarılarak, sırt derisi kesilmeksizin iki yana açılabilir.

 

Pullu Balıklar:

Pullu balıkların ise önce pullarının kazınması gerekir. Bu işlem için balığı yatırıp kuyruğundan tutarak bıçağı her iki yanına birkaç defa sürtmek gerekir. Balığın derisinin ve etlerinin zedelenmemesi, balığın kesilmemesi için bıçağı dik tutmak gerekir. İç organlarının temizlenmesi aynen palamutta olduğu gibidir. Balık büyüklüğüne ve yapılacak yemeğe göre bütün bırakılır veya fileto çıkarılır. Pilaki yapılması düşünülüyorsa kalın dilimlere bölebilirsiniz.

Lüfer büyüklüğüne göre, kofana ise mutlaka fileto yapılmalıdır. Sarı kanat ise lüferin küçüğü olduğundan iki tarafı boyunca bıçakla çizilerek bütün bırakılır. Çinekopun ise üzerine çizmenize bile gerek yoktur.
Lüfer, Çinekop, Sarıkanat, Kofana, Levrek, Çipura ve özellikle çorbaya uygun Kırlangıç, Öksüz, Adabeyi ve İskorpit gibi balıkların kafaları koparılmaz. Özellikle ilk gruptaki balıkların yanak ve beyinleri çok lezzetlidir.

Balık Temizlemek Gözünüzü Korkutmasın

Tulum Çıkarma:



Bazı pullu veya pulsuz balıkların derisi oldukça kalındır. Örneğin Sinarit veya Dil balığı gibi. Bu balıkların derisini komple çıkarabilirsiniz. Bu işleme tulum çıkartma denir. Bu durumda bıçağınızın ucunu kuyruk kısmından derinin altına sokup biraz ayırmak ve sonra oradan tutup yavaş yavaş yukarı doğru çekmek gerekir. Gerekirse arada bıçağınızla tulum çıkartmaya yardım edebilirsiniz. Bu işlemlerden sonra bolca akan kan temizlenmelidir.
Pullu balıkların temizlenmesinde pullar etrafa saçılabileceği için yaparken dikkatli olmanız gerekebilir yoksa etrafı batırmanız kaçınılmazdır.